GIẢNG VIÊN BỘ MÔN NGỮ VĂN, KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI &NHÂN VĂN, VỚI HOẠT ĐỘNG SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ
Vào lúc 14h00 ngày 27/03/2026, tại phòng F103, Trường Đại học Phú Yên, buổi sinh hoạt chuyên đề với chủ đề “Hướng tiếp cận trình diễn trong nghiên cứu văn học dân gian và việc vận dụng vào việc giảng dạy Văn học dân gian ở bậc đại học” đã diễn ra với sự tham dự của toàn thể giảng viên bộ môn Ngữ Văn, Khoa Khoa học Xã hội & Nhân văn.
TS. Nguyễn Thị Ái Thoa- Trưởng Bộ môn Ngữ văn – báo cáo chuyên đề
Người trình bày báo cáo là TS. Nguyễn Thị Ái Thoa- Trưởng Bộ môn. Chuyên đề được thực hiện nhằm giới thiệu một hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu văn học dân gian, hướng tiếp cận trình diễn, đồng thời đề xuất khả năng vận dụng hướng tiếp cận này vào việc giảng dạy ở bậc đại học. Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực, chuyên đề góp phần gợi mở những cách nhìn mới, phù hợp hơn với đặc trưng của loại hình văn học này. Báo cáo đã chỉ ra thực trạng dạy và học văn học dân gian hiện nay, chủ yếu tiếp cận văn bản và vô tình tách rời văn bản khỏi môi trường diễn xướng. Thực trạng này cho thấy, việc tìm ra những giải pháp để khắc phục tồn tại và nâng cao chất lượng giảng dạy là cấp thiết.
Trên cơ sở đó, báo cáo giới thiệu những vấn đề lý thuyết của hướng tiếp cận trình diễn, nhấn mạnh vai trò của bối cảnh, giao tiếp và môi trường diễn xướng trong quá trình kiến tạo đời sống cho tác phẩm. Ba khái niệm then chốt gồm truyền thống, dân gian và thẩm mĩ được soi chiếu thấu đáo, đặt trong sự đan bện, hòa quyện giữa quá khứ và hiện tại, cá nhân và cộng đồng, kế thừa và sáng tạo. Dựa trên nền tảng lý thuyết đó, báo cáo đề xuất một số nguyên tắc và hình thức vận dụng cụ thể trong giảng dạy như tổ chức tái hiện trình diễn, sân khấu hóa tác phẩm, phân tích tình huống giao tiếp, ứng dụng các công nghệ nghe-nhìn.
Từ những nội dung đã trình bày, chuyên đề mở ra một cách nhìn khác về dạy và học văn học dân gian trong bối cảnh hiện nay. Thực tế cho thấy, khi tác phẩm được đặt trong môi trường diễn xướng, trong những tình huống giao tiếp cụ thể, quá trình tiếp nhận đã vượt ra khỏi khuôn khổ của việc giải mã văn bản đơn thuần để trở thành một hành trình trải nghiệm văn hóa. Nhờ đó, vai trò chủ động của người học được phát huy, sức hấp dẫn của các tác phẩm văn học dân gian, chính vì thế, ngày càng được lan tỏa.