BỘ MÔN NGỮ VĂN TỔ CHỨC SINH HOẠT CHUYÊN ĐỀ VỀ LÝ THUYẾT KHÔNG GIAN TRONG VĂN HỌC

Trong không khí học thuật sôi nổi của những ngày đầu tháng 6/2026, Bộ môn Ngữ văn đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề với chủ đề: "Một số lý thuyết không gian phương Tây và khả năng ứng dụng vào nghiên cứu văn học". Buổi sinh hoạt có sự tham gia của toàn thể giảng viên trong Bộ môn, người báo cáo là ThS. Võ Nguyễn Bích Duyên.

Khác với các buổi sinh hoạt lý thuyết tổng quát, chuyên đề lần này tập trung chuyên sâu vào một khái niệm then chốt trong "bước ngoặt không gian" của nghiên cứu nhân văn hiện đại: lý thuyết về "Phi địa điểm" (Non-place) của nhà nhân học người Pháp Marc Augé.

Trong phần trình bày, ThS. Võ Nguyễn Bích Duyên đã làm rõ bản chất của các "phi địa điểm" – những không gian của sự ẩn danh, mang tính tạm thời và thiếu vắng các dấu ấn văn hóa, lịch sử cụ thể như sân bay, nhà ga, khách sạn hay các siêu thị. Người báo cáo phân tích cách thức các nhà văn hiện đại và hậu hiện đại khai thác những không gian này như một mã nghệ thuật để phơi bày sự cô độc, cảm giác tha hóa và sự mất kết nối của con người trong đời sống đương đại. Thông qua việc phân tích các ngữ liệu cụ thể, người báo cáo đã gợi mở hướng ứng dụng lý thuyết này vào việc giải mã cấu trúc không gian trong văn xuôi đương đại, giúp người đọc nhận diện rõ hơn thông điệp ẩn giấu sau những khung cảnh "vô danh" trong tác phẩm.

Ngay sau phần thuyết trình, buổi sinh hoạt đã chuyển sang phần thảo luận khoa học vô cùng sôi nổi. Các giảng viên trong Bộ môn đã cùng trao đổi thẳng thắn về tính khả thi khi vận dụng lý thuyết "Phi địa điểm" vào bối cảnh văn học Việt Nam. Nhiều ý kiến phản biện đã được đưa ra, xoay quanh câu hỏi: liệu những không gian đặc thù tại Việt Nam có hoàn toàn khớp với khái niệm "phi địa điểm" của phương Tây hay cần có những điều chỉnh về mặt tiếp nhận?

Bên cạnh đó, các thầy cô cũng thảo luận về phương pháp truyền đạt lý thuyết này đến sinh viên thông qua các học phần văn học nước ngoài, làm sao để biến những khái niệm lý thuyết trừu tượng trở thành công cụ đắc lực giúp sinh viên thực hành phân tích văn bản.

Buổi sinh hoạt khép lại với những đánh giá cao về hàm lượng trí tuệ và tính thực tiễn mà chuyên đề mang lại. Đây không chỉ là dịp để các giảng viên Bộ môn Ngữ văn cập nhật lý thuyết mới, mà còn là cơ hội để gắn kết các thế hệ giảng viên trong việc cùng nhau tìm tòi những hướng đi mới, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu và giảng dạy tại đơn vị.